Die belangrikste besluit wat jy moet neem is: Hoe gebruik jy jou tyd?

30/11/2016 Lewer kommentaar

Tyd is ‘n interessante verskynsel. Thielicke het gesê dat ons soms ons tyd verwar met die rondheid van ons horlosie en dink dat dinge wat ons vandag gemis het, maar net weer en weer die oor ons pad sal kom. Tyd moet eerder op ‘n reguit lyn wees, want as die belangrike dinge eers verby is gaan ons dit nooit terugkry nie. Miskien is dit genoeg rede om so wyle stil te staan en na te dink oor ons keuses wat ons in die lewe maak.

Die ou bekende spreukwoord van “Koop die tyd uit” het by meeste van ons ‘n cliché geword wat ons graag vir jongmense sê, maar dit is een saak wat baie mense nie doen nie. Dalk is dit weer ‘n goeie tyd om vandag weer te dink oor die besluite wat ons neem oor die inrigting van ons lewenstyd!  Dit is JR Tolkien wat in “The Lord of the Rings”  vir Gandalf laat vra het:  Wat is die belangrikste besluit van jou lewe? Dit is jou besluit hoe om die tyd wat jy oor het, te gebruik! 

As jy die tyd nie goed gebruik nie , is dit vir altyd verby! ‘n verjaarsdag , ‘n huweliksherdenking – as dit verby is,  is dit verby. Die kans om vir mense op te bou in plaas van af te breek. As jy eers iemand afgebreek het, is daardie vertroue geskaad en kan dit moeilik omgedraai word. As jy verkeerde lewenstyl het , is die skade aan jou liggaam gedoen. As jy net vir jouself leef en nie vir ander nie , sal jy ‘n alleenmens bly . Die keuse wat jy maak om ‘n sinvolle lewe te hê kan verbygaan. Die keuse wat jy maak wat jou lewens-  prioriteit is word gesien in jou ure wat jy elke dag leef.

As jy na jou daaglikse program kyk , onthou dat die saak waaraan jy die meeste tyd spandeer , jou hoogste prioriteit is. So gesien,  skrik jy as jy werklik besef hoe min aandag jy moontlik aan die belangrikke dinge en persone in jou daaglikse lewe gee. Dit is nie lippetaal nie, maar jou daaglikse tydspandering wat die werklike maatstaf vir die prioriteite in jou lewe uitwys.

Gelukkig is die genade van die Here darem tydloos.  Hy gee tog nuwe geleenthede om nuwe keuses te maak- Daarom moet ‘n mens soms goed nadink en eerder vorentoe dink . Watter keuses kan ek nog in my lewe maak?  Volg dan die moed van jou oortuiging en maak goeie besluite van hier af!

 

 

 

Dankie tog- dit is my troos dat hierdie wêreld nie my bestemming is nie!

04/04/2016 1 comment

Destyds net na die World Trade Sentrum – se aanvalle het ek die eerste keer gehoor van die naam Osama Bin Laden. Sedertdien het ek bewus geword van die groot rol wat hy lankal speel in die wêreld van terrorisme, sonder dat ek en baie ander van hom geweet het.
Met die bekendmaking van die Waterkloof fiasko het ek die eerste keer gehoor van die Guptas se bestaan. Sedert die begin van die jaar het ek bewus geword hoe groot rol hulle in ons land se regering speel.Hieroor hoef ek seker nie uit te brei. Wel as ek, wat elke dag nuus lees, so oningelig was oor wat agter die skerms gebeur – Hoeveel te meer sal die man en vrou wat nooit nuus lees of hoor nie – wie se lewe daaruit bestaan slegs om te oorleef – enigsins weet  wat agter die skerms gebeur. Dan kan ‘n mens seker nie die massas verkwalik dat hulle steeds vir Zuma ondersteun nie. Hulle weet nie van al sy geheime verbintenisse en korrupsie nie- en wil dit in elk geval nie glo nie. Ons leef in ‘n vreemde wereld – Ja natuurlik is ek van plan om my bes te doen om dit daagliks ‘n beter plek te maak – Maar dit is vir my ‘n groot troos dat ek net in die wêreld woon en dat die wêreld nie my bestemming is nie.

KategoriëAktueel, Kommentaar Tags: , ,

Opstandingsfees is die belangrikste fees vir Christene (Feeste 2)

24/03/2016 Lewer kommentaar

In Christelike kringe word die vraag dikwels gevra of ons nog op Bybelse koers is omdat ons nie meer Joodse feeste soos die sabbatdag vier nie. In die vorige artikel het ek probeer aandui hoekom ons nie meer Joodse feeste hoef te vier nie. Hier probeer ek aantoon watter Bybelse fees ons behoort te vier!!!
Vir baie mense klink dit wat ek hier verduidelik na algemene kennis. Dit mag so wees. Die probleem is dat indien iemand dit wat ons elke dag beleef en doen iewers neerskryf en motiveer nie, klink ekstreme standpunte vir mense al hoe helderder. Ons moet maar voordurend vir mekaar herinner waarom ons dinge doen wat ons doen – dit help ons ook om voordurend selfondersoek te doen en te groei.

1  Waar kom die Opstandingfees vandaan?

Die belangrikste fees wat die eerste Christene gevier het, was die opstanding. Die opstandingsfees was ʼn nuwe fees wat die identiteit van ʼn nuwe radikale geloofsgemeenskap bevestig het. Vandag noem ons dit Sondag.
Dit was die enigste fees wat die vroeë Christene gevier het. Dit het natuurlik baie verskil  van die Joodse Sabbat. Die Joodse Sabbat was ʼn fees op die 7de dag, maar die Christelike opstandingsdag was ʼn nuwe fees met nuwe inhoud op die eerste dag van die week.
Aanvanklik het hulle die opstanding elke dag gevier (Hand. 2: 46, 47). Dit was vreugdevolle vierings. Hulle het daagliks bymekaar gekom, saam geëet, gebid en hulle onderlinge verbondenheid was vir hulle kosbaar. Justo Gonzalez wys in sy boek “ The story of Christianity” daarop dat die eerste gelowiges nie op die “Goeie Vrydag” gebeure gefokus het nie, maar eerder op die opstanding. Daar het ʼn nuwe werklikheid vir hulle aangebreek en Christene het dit met albei hande aangegryp en dit hulle eie gemaak. In die vierings was die gemeenskaplike maaltyd altyd belangrik en was dit meer as bloot ʼn formele “nagmaal”. Die koinonia was  vir hulle belangrik. Hulle het die fees daagliks gevier, want dit was ook ʼn viering van die nuwe hoop. Christene het in die begin ʼn eenvoudige kalender gehad. Dit was ʼn basiese weeklikse kalender, waarop die eerste dag van die week die vreugdevolle feesdag geword het waarop die opstanding van die Here gevier is. Baie Joodse Christene het daarby  nog steeds die Sabbatdag op die 7de dag as rusdag gevier en dit gerespekteer, maar aanduidings was dat die bymekaarkom op die opstandingsdag was. HDA du Toit wys in sy destydse boekie “Laat ons dan feesvier” daarop dat die Sondagviering  die eerste tekens was dat die vroeë kerk hom wou losmaak van die Joodse tradisie en feeste. Jesus Christus het op die 1ste dag opgestaan uit die dood en dit is die grootste gebeurtenis wat die Christendom uniek maak.

2. Van Opstandingsdag tot Sondag

Die oudste beskrywing van die Christene se viering van die eerste dag van die week, kry ons in Hand 20:7 waar Paulus op die eerste dag van die week nagmaal bedien het en die gemeente toegespreek het. In 1 Kor. 16:2 word Christene opgeroep om op hulle byeenkoms die eerste dag van die week ʼn bydrae te gee vir ʼn arm gemeente in Jerusalem. By die eerste Christene het die  opstandingsdag het bekend geword as die “dag van die Here”.  (vgl. Openb.1:10 ).
* Daar is geen wet of reël dat Christene nou die Sondag moes vier ipv die Sabbat nie, maar dit was duidelik dat die Christene uit die heidendom (dws. Christene van nie-Joodse afkoms) die 1ste dag van die week as dag van samekoms beskou het. Hulle het geen gevoel vir die Joodse Sabbat gehad nie. Hulle het dit ook nooit geken nie. Die Christene uit die Jode het natuurlik weer probeer vasklou aan die Sabbat, en tot in die 3de eeu N C was daar nog aanduidings dat hulle ook die Sabbat as rusdag (naas die Sondag) onderhou het. Vroeë Christene het dus twee dae in week gehou nl. die rusdag op die Sabbat en die samekoms van gelowiges op die Eerste dag.
Daar is baie bewyse uit die vroeë kerk dat die dag van samekoms van gelowiges op die eerste dag van die week was:
–    Du Toit verwys na Ignatius van Antiochië wat gesprekke met Polycarpus, die vriend van Johannes gehad het, Hy skryf in 110 NC “ Laat elke vriend van Christus die dag van die Here soos ʼn feesdag hou, soos die opstandingsdag, die koning van al die dae – die vernaamste dag”
–     Barnabas, ʼn apostel van die Here skryf in 100 NC “ Daarom hou ons die eerste dag die dag met blydskap- die dag waarop Jesus opgestaan het uit die dood”
–     Irenaeus skryf in 150 dat die opstanding van die Here op die dag gevier moet word.
Dit was egter  Justinus, die martelaar wat  in 150NC die eerste een gewees wat die eerste dag ʼn Sondag begin noem het.

3. Hoe is die Sondag as feesdag gevier?

Die eerste dag (Sondag) was nie ʼn vakansiedag soos wat ons dit vandag ken nie. Dit was ʼn gewone werksdag. Christene het op die opstandingsdag voor dagbreek en in die aand na skemer vir gemeenskaplike maaltyd bymekaar gekom, omdat hulle bedags moes werk. Met die oggend en aand bymekaarkomtye het hulle ook teruggegryp na die Joodse gebruike om soggens vroeg en in die aande saam te bid. Nie in die Skrif of by die vroeë kerkvaders kry ons  ʼn gesindheid om arbeid te staak op die Sondag nie.
Christene het eers 300 jaar NC vir die eerste keer ʼn “Christelik gesinde owerheid ” gekry. Konstantyn vaardig in 337 ʼn wet uit wat vir Sondag ʼn vrye dag maak vir alle amptenare , sodat hulle tyd kan kry om bymekaar te kom. Eers later in die Middeleeue word Sondag ʼn amptelike rusdag.
Uit Hand. 2: 46, 47 is dit duidelik dat die  elemente van erediens wat ons vandag nog vier teenwoordig was. “Hulle het elke dag getrou by die tempel bymekaar gekom (leitourgia), van huis tot huis die gemeenskaplike maaltyd gehou, hulle kos met blydskap en in alle eenvoud geëet(koinonia) en elke dag mense wat gered word  by die gemeente gevoeg (kerugma). Vers 42 : Hulle het hulle heelhartig toegelê op die leer van die apostels (didaché), en die onderlinge verbondenheid, die gemeenskaplike maaltyd (koinonia) en die gebede.
Volgens Gonzalez was die mees uitstaande kenmerk van die vroegste bymekaarkoms en gemeenskaplike maaltye, die feestelikheid daarvan. Dit was eerder gekenmerk deur die viering van  genade en vreugde, as wat daar gedink was oor somberheid en bekering. Die nagmaal was ook deel van ʼn volle maaltyd . Gelowiges het elkeen gebring wat hy kon om te eet en dat het hulle spesiale gebede gebid voor hulle wyn gedrink en brood geëet het. Hoewel die vreugde en feestelikheid van die geleenthede nooit getaan het nie, het dit in die 2de eeu NC meer simboliese “nagmaal” etes geword. Vanaf die tweede eeu het die “Nagmaalsdiens”  uit twee dele bestaan: Eers is daar uit die Bybel gelees en gebid en gesing en dan is die “gemeenskaplike maal” geëet met nog gebede daarna . Ons moet onthou dat almal nie Bybels gehad het nie. Die Sondag byeenkomste was gebruik om die Bybel te verklaar en te leer ken.

4. Nog interessanthede oor die Sondag as feesdag.

Aanvanklik het hulle in huise bymekaar gekom, maar later het dit te klein geword en het sekere  huise spesiale plekke van aanbidding geword. Hoewel Frank Viola in Pagan Christianity ʼn saak uitmaak dat kerkgeboue eers vanaf Konstantyn se era begin het, was daar baie vroeër aanduidings dat Christene plekke van aanbidding gehad het in lyn met die Joodse agtergrond van tempels en sinagoges.
Nêrens lees ons in die Nuwe Testament van  ʼn wet dat hulle Sondae bymekaar moet kom nie. Hulle het dit spontaan gedoen omdat hulle die opstanding wou vier. Dit is net in Heb. 10:25 waar daar ʼn opdrag is om die onderlinge byeenkomste by te woon. Sondae  is nooit in die vroeë kerk met die 4de gebod verbind nie. Dit is eers deur die kerkvaders Chrusostomos (344- 407) en Ambrosius(339-397) gedoen. Miskien was dit juis die oorsaak waarom latere Christene die indruk gehad het dat die wette oor die Sabbat ook vir die Sondag gegeld het. Die vierde gebod het nie met die Sondag iets te doen nie. Daar is nooit sprake in die Nuwe Testament van rus op ʼn Sondag nie. Die Sabbat is die sewende dag, ʼn rusdag , maar die Sondag is die eerste dag, ʼn feesdag, waar Christene deur die eeue die opstanding van Jesus vier! Johan Heyns verduidelik in sy boek “Die nuwe mens onderweg”  dat die Sabbat nie die verlenging van die Ou Testamentiese Sabbat is nie, tog is die twee nie sonder enige verbindingslyne nie. Die Sabbat was die teken van God se verbond met Israel. Die Sondag is ʼn teken van God se verbond met sy nuwe volk. Die Sabbat het sy motivering in die skepping en verlossing gevind- hierdie motiewe speel ook ʼn rol by die Sondag. Die Sabbat was ʼn feesdag , die Sondag ook. Christus verklaar self dat Hy nie die gebooie ophef nie, maar vervul. Heyns het verduidelik dat die kriterium vir die Sondag is: “Hoe om die beste fees te vier ter herinnering aan die verlossing deur Jesus Christus “
Dit is ook van belang om op te let dat die eerste Christene, asook die vroeë kerk nie ander feeste gevier het nie. Gonzalez vertel dat elke Sondag vir die vroeë Christene ʼn feesdag was waar die opstanding gevier is en dat hulle Vrydae bymekaar gekom het om die hartseer en die sonde te bely (nav van die kruisiging). Later het hulle een spesifieke Sondag in die jaar afgesonder om die opstanding te herdenk. Die enigste fees wat die vroeë Christene gevier het, was die opstandingsfees (die fees op ʼn Sondag).
Maarten Luther het sterk aksent daarop gelê dat die ou verbond niks met die nuwe te doen het nie en dat die Sabbat afgehandel is. Calvyn het weer klem daarop gelê dat daar wel kontinuïteit tussen die twee bestaan. Die Joodse wyse om in die aande ook bymekaar te kom, het ook meer byval by die Calviniste as by die Lutherane gevind.

5.   Hoe moet ons nou die Sondag vier?

Daar is twee uiterstes en iewers moet elkeen vir homself  ʼn gebalanseerde en Skriftuurlike weg vind.
Die een uiterste wil ons weer onder die juk van die wet plaas. Selfs in Paulus se tyd het hy sulke mense geken (Gal 4:9,10). Hulle wil weer hê daar Sondae reëls moet wees wat mag jy en wat mag jy nie. Paulus was hieroor nie onduidelik nie:  Kol. 2:16 en 17. “Daarom moet julle nie dat iemand  vir julle voorskrywe wat julle moet eet en drink nie, of dat julle die jaarlikse feeste of die nuwemaansfees of die sabbatdag moet vier nie: die werklikheid is Christus”.
Die ander uiterste wil weer  niks doen nie en geen fees vier nie. Dit is ook nie na voorbeeld van die Nuwe Testament nie (Hand 2:46, 47 ). Dit is duidelik dat gelowiges gereeld op die eerste dag bymekaar gekom het. Heb. 10:25 vermaan gelowiges wat dit nie doen nie.
Persoonlik handhaaf ek die volgende 4 beginsels:
Ek dink ons is bevoorreg dat Sondag steeds ʼn dag is waarop ons nie met alledaagse dinge hoef voort te gaan nie. Dit is egter ʼn dag waar ons nie vir mekaar moet reëls maak nie, maar vir mekaar aan Jesus se opstanding kan herinner. Dit moet net oor Jesus gaan(1 Kor. 2:2). Hy het opgestaan. Die Satan is oorwin!

•1. Dit is in eerste en belangrikste plek  ʼn feesdag – die opstandingsdag. Die dag wanneer Christene kerk toe moet gaan om fees te vier. (Die opdrag kry ons  in Heb. 10:25 dat ons wel op die dag as gelowiges moet saamkom). Hy leef. Dit is vir my die een groot prioriteit om saam met medegelowiges Sondae te kan feesvier!
•2. Ek beskou dit ook as ʼn belydenisdag. Dit is ʼn belydenis dat die dag anders is as ander dae. Hy is nie heiliger nie maar anders, daarom probeer ek dit anders inrig – Ek wil van die dag ʼn persoonlike en simboliese belydenis maak: Ek wil vir almal sê:     “Hierdie dag is ʼn dankbare dag wat ek weekliks wil vier. Nie omdat ek moet nie, maar omdat ek wil!” Dit is dus vir my ʼn belydenisdag – ʼn simboliese dag.
•3. Dit is vir my ʼn rusdag van die normale sodat ek meer fees kan vier: Onthou Saterdag en Sondag is rusdae Ons het in die Westerse wêreld ’n 5 dag werksweek, danksy die Industriële revolusie.
•4de saak. Een saak wat ek van die Jode af oorgeneem het, is dat ek dit as ʼn familiedag beskou. Ek probeer in die gejaagde lewe ʼn punt maak om my gesin aandag te gee en bymekaar te kry. Ons probeer meeste saam kerk toe gaan en saam eet en saam kuier! Dit is vir my baie kosbaar.

Vir die eerste Christene was Sondag – opstandingsdag. Kom ons doen hulle dit na!
Quintus

Moedersdag: ‘n Dag vir Vroueregte en Gesinsliefde

09/05/2015 4 Kommentaar

Moedersdag het ʼn heel interessante geskiedenis. Dit dateer uit die 1870’s toe Julia Ward Howe ’n oproep gedoen het op vroue om die groot lewensverlies in hulle families as gevolg van die Amerikaanse Burgeroorlog te betreur en om saam te bid dat geskille in die toekoms vreedsaam opgelos sal word. (sien haar Mothersday declaration onder) Sy het voordurend gepleit en gebid vir die tragiese lewensverlies van vroue en kinders in die oorlog. Sy wou hê dat vroue hulle plek in die samelewing volstaan en die respek ontvang wat hulle verdien. So het ‘n ander vrou Anna Jarvis op 9 Mei 1906 saam met ʼn klompie vriende ʼn byeenkoms gehou het ter ere van hulle moeders. Die saak om moeders te vereer het soveel momentum gekry dat die Amerikaanse Kongres in 1914 die tweede Sondag in Mei tot Moedersdag verklaar het. Later het die kommersiële wêreld natuurlik groot prominensie hieraan gegee.

Moedersdag is dus nie oorspronklik net om geld te maak nie, dit het eintlik gegaan oor vroue regte en die omgee vir moeders.( Jy kan dus nie redeneer dat jy dit nie wil vier omdat dit so uitgebuit word nie. Dan mag jy niks in die lewe vier nie. )

Ek dink ons moet op Moedersdag twee sake aandag gee: Aan die een kant moet ons saamdink en bid om die omstandighede van so baie vroue /moeders wêreldwyd te verbeter. Ons moet natuurlik by onsself begin. Wêreldwyd word vroue daagliks verkrag, mishandel, verontreg en emosioneel afgetakel. Ons as gelowiges moet hierteen opstaan en ter wille van die goeie herinnering van ons eie moeders en die wat soveel opgeoffer het. ( In die verhaal van PG Du Plessis – Fees van die ongenooides , beskryf hy die haglike omstandighede van die konsentrasiekampe).
Die hoofrede waarom ons na vroue en moeders moet omsien en beskerm is omdat die Here dit van ons verwag.  Die Bybel is vol voorbeelde waar die Here vrou baie hoog ag( Spr 31, Ef 4en 5).  Ons moet elke dag moeite doen om vroue en moeders se omstandighede te verbeter. Ons moet ook opstaan as vroue se regte misken word.

Aan die ander kant moet ons ook eer en erkenning gee vir al die wonderlik moeders en vroue wat elke dag hulself gee sodat hulle gesinne en kinders die lewe in die oë kan kyk. Kom ons loof die Here vir wonderlike moeders. Kom- aan manne – bederf die vroue en die moeders in jou lewe. Sonder hulle was jy niks en die lewe ʼn baie vervelige en onvervulde plek!!!!!!!!

Kom ons sê en wys dit ook vir die vroue en moeders in ons lewe ! Julle is seëninge deur God self gestuur om die samelewing en ons elkeen se lewens wonderlik te maak!

Mother’s Day Proclamation by Julia Ward Howe (1870)

Arise, then, women of this day!
Arise, all women who have hearts,
Whether our baptism be of water or of tears!
Say firmly:
“We will not have great questions decided by irrelevant agencies,
Our husbands will not come to us, reeking with carnage, for caresses and applause.
Our sons shall not be taken from us to unlearn
All that we have been able to teach them of charity, mercy and patience.
We, the women of one country, will be too tender of those of another country
To allow our sons to be trained to injure theirs.”
From the bosom of the devastated Earth a voice goes up with our own.
It says: “Disarm! Disarm! The sword of murder is not the balance of justice.”
Blood does not wipe out dishonor, nor violence indicate possession.
As men have often forsaken the plough and the anvil at the summons of war,
Let women now leave all that may be left of home for a great and earnest day of counsel.
Let them meet first, as women, to bewail and commemorate the dead.
Let them solemnly take counsel with each other as to the means
Whereby the great human family can live in peace,
Each bearing after his own time the sacred impress, not of Caesar,
But of God.
In the name of womanhood and humanity, I earnestly ask
That a general congress of women without limit of nationality
May be appointed and held at someplace deemed most convenient
And at the earliest period consistent with its objects,
To promote the alliance of the different nationalities,
The amicable settlement of international questions,
The great and general interests of peace.

‘n Gebed vir ons land : Ben Marais

14/02/2015 Lewer kommentaar

“Wat moet ons bid in tye soos die ?” is die vraag wat iemand my  vrae:

In 1952 het daar ’n gebedsboekie van dr. Ben Marais met die titel “Die Verre Horison” verskyn. In die voorwoord meld hy dat hierdie gebede “ is langs die pelgrimspad geskryf deur een wat maar self leer om te bid”

Ek deel graag sy gebed vir die die 30ste dag:

“ Skenk my vanmore opnuut, Here die lig van U aangesig. Laat my hier aan die begin van die dag ’n geopende deur voor my hê waardeur ek kan ingaan in die lieflike land van U genade en U gemeenskap.

Ek wil vandag bid vir owerheid en onderdaan. Dink aan hulle wat die heerskappy in die hande het, wees hulle genadig en gee hulle U lig en U wysheid. Leer hulle om hul gesag te gebruik tot die eer van die Here. O Here, dink aan die leiers van ons eie volk. Laat hulle die mag waarmee hulle onder U hand beklee is, gebruik tot U verheerliking en tot die opbou van U koninkryk in ons midde. Laat reg en geregtigheid hulle dade kenmerk, sodat ons rus en vrede in ons land kan hê. Laat hulle steeds gedagtig wees aan die feit dat hulle ook Iemand het wat oor hulle gesag voer en aan Wie hulle verantwoording vir elke daad moet doen.

Dink aan hulle in wie se hande die regspraak van die land berus, aan onderwysers en geneeshere, aan almal wat die gees en die liggaam van die volk moet versorg. Laat hulle nie hulle werk probeer doen sonder gedagte aan Christus, die groot Regter, die groot Leermeester, die groot Geneesheer van krankes nie.

Lei my as burger vandag, dat ek ‘n voorbeeld sal wees van wetsbetragting, van my ywer en toewyding in my dagtaak en my burgerplig, sodat ek my getuienis vir Jesus Christus sal aflê. Ek weet dat ek nie die lieflikheid en die wonder van Christus kan deurgrond nie en dat my beeld van Hom onvolmaak is. Ek weet ook dat ek nie eens daarin slaag om aan daardie onvolmaakte beeld van Christus getrou te wees nie. O onvergelykbare Christus, maak my vandag meer en meer u beeld gelyk!

Amen “

Kom ons bid vandag vir ons land en sy leiers!!!!!!!

KategoriëGebede Tags:

Hoekom vier Christene Kersfees, terwyl die vroeë Christene dit nie gedoen het nie?

06/12/2014 5 Kommentaar

Ek het ‘n paar versoeke ontvang om weer die “blogpost” oor kersfees te plaas. Daarom sit ek weer die “post” van my op. Mag dit jou help om met vrymoedigheid Kersfees as ‘n jubel en liefdesfees te vier !

Hoekom Kersfees?

Aanvanklik het Christene slegs Sondae as fees gevier. Die Opstandingfees op die eerste dag van die week was die enigste fees. Die geboorte van Christus was vir die vroeë Christene glad nie belangrik nie. Daarna het hulle naas die Sondag ook net Paasfees begin gevier (kruisiging en opstanding). Later het Pinksterfees bygekom. Dit was vir die eerste Christene die belangrikste fees.
Tog het daar deur die jare ʼn behoefte ontstaan om die geboorte van Jesus te herdenk. Konstantyn het ʼn kerk laat bou op die waarskynlikste plek waar Jesus gebore sou wees. So in die jaar 326 NC het hulle die kerk (basiliek) gebou bo op die grot wat oorlewering aangewys het as geboorteplek van Jesus. Dit is dus eers in die vierde eeu NC wanneer gelowiges begin belangstel om Jesus se geboorte te vier. In die agtiende eeu het hulle ʼn ster laat aanbring in die kerk by die geboorteplek om te sê:  Hier is Jesus Christus gebore (Nie, dat hulle ooit regtig geweet het waar dit presies was nie).

1 Is dit die regte tyd om Kersfees te vier? Jesus Birth

Jaartal:
Christene  kon nie op ʼn datum ooreenkom wanneer Christus gebore is nie, want niemand het geweet nie. Matteus vertel dat dit in die dae van Koning Herodes was. Lukas meld dat die bevel tot inskrywing uitgegaan het in die tyd van Keiser Augustus en dat dit gebeur het toe Sirenius goewerneur van Sirië was. (Luk 2:1). Verder word die 15de jaar van die regering van keiser Tiberias en die name van ander ook in berekening gebring. Met hierdie en ʼn paar ander Bybelgegewens kon daar afleidings gemaak word. Clemens Alexandrinus noem 18 November in die jaar 3 VC as geboortedatum,  terwyl Hippolytus wou hê dat dit omstreeks 25 Des in die jaar4 VC gebore is. Niemand kon egter nog ooit  met sekerheid sê nie.

Dag en maand
Selfs hier is daar nie definitiewe gegewens nie. Die Oosterse kerk vier Christus se geboorte (epifanie) op 6 Jan en die Westerse kerk vier dit op 25 Des. Hulle het later ooreengekom om albei datums te vier.

Die waarskynlikste oorsprong van die datum is by Mithras ʼn Persiese songod. Hy was die god van die lig, sterrehemel en reinheid. Dit was ʼn misterie godsdiens, maw net belangrike mense kon daaraan behoort. So dit was vir die hooggeplaastes ʼn baie gewilde godsdiens. Selfs van die konings het dit gebruik.Veral die Romeinse soldate het baie aan die Mithraïsme deelgeneem.  Dit was van omstreeks 70 NC ʼn baie gewilde heidense godsdiens. Teen die agtergrond het die kerk van Rome destyds die besluit ongeveer 330 NC geneem dat hulle teenoor die heidense winterfees, die herdenking van Christus geplaas het.
Daarby was die verskynsel dat die ou Germaanse stamme die winterson ewening as ʼn belangrike oorgang beskou het. Vanaf 25 Des het die son al hoe sterker en helderder geword. Vir die Germane was die son se verheldering na die koue winters van groot betekenis. Die kerk het hierdie gewilde fees oorgeneem en dit gekersten.

So – ter wille van die eenheid en eenvormigheid van Christene wêreldwyd het die kerk besluit om Kersfees 25 Desember te vier.

Mag Christene dan Kersfees vier?
Baie mense wil op grond daarvan dat Kersfees se datum  ʼn heidense oorsprong het,dit  daarom nie vier nie. Daar moet onthou word dat die sending van daardie tyd unieke aanpassingsprobleme gehad het. Hulle het geredeneer dat sekere gewoontes, wat nie so na aan die heidense kern is nie, verchristelik kon word twv die aanvaarbaarheid en uitbreiding van die Christendom.
Ons moet verder onthou dat die datum moontlik ooreenstem met ‘n heidense fees,  maar die inhoud en die viering van Kersfees  is baie Bybels. Dit is dus elke gelowige se keuse om Kersfees te vier. As jy dit vier met ʼn gesindheid dat jy die geboorte van Jesus Christus wil herdenk, is dit goed.

Betekenis en inhoudvan Kersfees:
* Kersfees is ʼn Christusfees. Daar gaan daarom dat Jesus Christus ons verlosser gebore is. Dat God sy eie Seun Jesus Christus na ons gestuur het om die verlore wêreld te red! Hierdie is die vertrekpunt van ons hele geloof en godsdienstige lewe gaan. Die eerste rede waarom ons dus Kersfees met vrymoedigheid kan vier is omdat ons dankbaar is vir Jesus se koms na die aarde, wat vir ons redding gebring het. Die Engele se lied “ Eer aan God in die hoogste hemel, en vrede op aarde vir die mense in wie Hy ʼn welbehae het” (Luk 2:14) Ons is dankbaar en opgewonde dat die Here Jesus gekom het. Dat God mens geword het (Joh. 3:16)! Ons doen dit gewoonlik deur Kersfees  saam kerk toe te gaan.
* Kersfees is ook ʼn Jubelfees. Luk 2:10 gee vir ons die inhoud van Kersfees “ Moenie bang wees nie, want kyk ek bring vir julle ʼn goeie tyding van groot blydskap wat vir die hele volk bestem is. Vandag is daar vir julle in die stad van Dawid die verlosser gebore, Christus die Here” Dit is ʼn groot en wonderlike gebeurtenis wat vra om gevier te word. Dit is die rede waarom Kersfees ʼn fees van blydskap is wat soos ʼn fontein opspring uit die dankbare hart van gelowiges. Ons blydskap het natuurlik ʼn ander inhoud as die wêreldse blydskap by sy feesvieringe.Kersliedere is maar een voorbeeld hie Chritene wil jubel. Deur om te gee vir ander mense , is jy ook besig om te jubel van dankbaarheid.
* Kersfees is ook ʼn Familiefees: Dit pas in dat Sondae ons weeklikse familiefees is. In ʼn tyd van blydskap en dankbaarheid wil ons graag die mense wat naaste aan ons is by ons hê. Daarom vier ons dit met vreugde, blydskap en dankbaarheid.

2. Gebruike tydens Kersvieringe:
* Geskenke
Die gebruik van geskenke kom natuurlik van die geskenke wat die Christus kind na sy geboorte ontvang het van goud, wierook en mirre. Die probleem is dat ons geskenke soms hand uitruk. Die geskenke moet eerder eenvoudige liefdesgeskenke wees wat ons vir mekaar ge, as wat dit ‘n duursame luukse karakter het. Anders is daar geen verskil tussen ons en die wêreld nie.
*Kersvader
Dit word verbind aan ʼn karakter wat Kersfeesvader of Santa Claus genoem word. Santa beteken Heilig en Claus kom van st. Nicolaas af. Hy was ʼn goeie biskop van Myra wat waarskynlik 6 Des 280 NC gebore is.  Volgens oorlewering was hy as biskop verkies en was baie geliefd in die Griekse Katolieke kerk. Hy is vervolg, in die tronk gegooi en later deur Konstantyn bevry. Hy was bekend as ʼn beskermheer van matrose omdat hy op ʼn keer teen ʼn storm gebid het. Meer nog was hy bekend vir sy sorgsaamheid vir arm kinders aan wie hy graag geskenke gegee het.
Die bekende verhaal wat oor hom vertel word is dat hy die dogter van ‘n edelman gehelp het met die bruidskat toe die Pa skielik alles verloor het. (Sommige beweer dat die  goud in ʼn kous geval het wat naby die skoorsteen gehang het om droog te word. ).
In Nederland was baie matrose en sy naam het gou helde-status bereik Later het ʼn hele tradisie rondom hom met ʼn rooi jas en baard ontstaan.
Ek gun kinders soms die pret en fantasie van Kersvader,  maar nooit mag Kersfeesvader met  Christus vergelyk, of ge-assosieer word nie. Jy moet altyd vir kinders presies vertel waarom ons kersfees vier. Die enigste rede is Christus. Kersvader het niks met Christus te doen nie.
*Kersboom:
Boomverering waarin die kersboom sy oorsprong het, dateer baie ver terug. Met kinders se geboorte plant mense soms ‘n boom. Die simboliese van bome, wat die lewe simboliseer,  is so oud soos die mens.
Volgens oorlewering het die kersboom omstreeks 733 NC ontstaan toe ʼn Engelse sendeling nl. Bonofacius, die Germane besoek het. Hulle het rondom ʼn groot eikeboom ter ere van Thor die dondergod feesvier. Hy het hom so vir hulle vervies dat hulle weer so terugval na sy evangelisasie-werk, dat  hy sy byl gegryp en die boom afgekap het. Nou word vertel dat in die plek van die eikeboom het ʼn jong boom opgekom wat hulle na die hoofman se huis geneem het. Bonifacius het toe rondom die boom vir hulle van Jesus vertel.

Weereens is dit slegs stories met geen werklike betekenis nie. Die gebruik van ‘n kersboom het niks met die Christelike kersviering te doen nie. As jy dit wil gebruik, moet dit net duidelik wees dat dit niks met Christus te doen het nie.

*Kersviering:
Aanvanklik het Christene Kersfees baie sober en gesinsgerig gevier. Veral Oukersaand! Met die jare het mense net soos die heidense volke begin feesvier op daardie dag – sodat dit soms meer ontaard in ‘n wêreldse fees. In hierdie sin dink ek nie die vroeë kerk het ons ‘n guns gedoen deur Kersfees op dieselfde dag as heidenste feeste te vier nie. Ons mense word so ingetrek in die wêreldse vieringe dat dit moeilik is om ‘n onderskeid te tref.

Dit het selfs in die vroeër jare so vermeng geraak met die wêreldse vieringe en vreugde, dat die Sinode van Dordt in 1574, Kersfees verbied het en gesê het Christene moet slegs Sondae as Opstandingsfees vier en niks anders nie. Later het die kerk ʼn meer gemoedelike standpunt daaroor gehad omdat besef is dat mense ʼn behoefte het om Jesus se geboortedag te vier. Die sinode van Dordt het in 1617/18 besluit dat die Gereformeerde kerke voortaan  drie feeste (kerksiklusse)sou vier  nl. Paasfees, Pinksterfees en Kersfees. Later het Hemelvaart ook bygekom..

Om Kersfees te vier is elkeen se keuse. Persoonlik vier ek en my gesin dit wel. Ons doen dit deur  kerk toe te gaan omdat ons Christus se geboorte saam met ons medegelowiges wil vier! Dan sing ons kersliedere saam, om die Here te loof . Dit is ook ‘n tyd waar ons as familie bymekaar kom en (as ons dit die jaar kan bekostig), ‘n klein geskenkie vir mekaar gee om ons onderlinge liefde te illustreer.  Elke Christen kan sy kersvieringe volgens eie keuse  inrig, maar indien jy Kersfees wil vier moet Christus die middelpunt bly!

Mag dit vir jou ook baie seën inhou om hierdie dae ‘n ware Christusfees te vier!

Quintus

Feesvieringe (1) Moet Christene ook die Joodse (Bybelse) feeste van die Ou Testament vier?

06/12/2014 Lewer kommentaar

Feeste is een van die kenmerke van religieuse mense. Regoor die spektrum van godsdienste en gelowe vier mense religieuse feeste. Van die vroegste dae af is feeste en rituele deel van menslike spiritualiteit. Dit vorm ʼn integrale deel van alle godsdienste se spirituele identiteit.
Watter feeste behoort Christene te vier? En moet Christene ook die Joodse feeste van die Ou Testament vier? Dit is enkele vrae waaroor daar net so baie menings as feeste is. In hierdie eerste artikel (1) gaan ek probeer om eers te verduidelik watter feeste Jode gevier het en die relevansie daarvan vir Christene.  ʼn Volgende artikel sal spesifiek oor Christelike feeste handel.

Feeste in die Ou Testament
Vanaf die vroegste tyd is die Joodse jaar gekenmerk deur groot feeste – die “feeste van die Here”. Sommige feeste is gereël om saam te val met die wisseling van die seisoene, om die volk te herinner dat God voortdurend vir hulle sorg en om hulle ’n geleentheid te bied om aan God hul dankbaarheid te betoon.     Tydens ander feeste is groot gebeurtenisse in die geskiedenis van Israel gedenk, die geleenthede toe God op ’n onmiskenbare wyse ingetree het om sy volk te verlos. Al die feeste was geleenthede van heelhartige vreugde en genieting van God se goeie gawes en terselfdertyd plegtige byeenkomste om sy vergewing en reiniging te vra. Dit is opmerklik dat die getal 7 dikwels in al die feeste voorkom. Feeste was deel van die Joodse spiritualiteit. Dit was feeste wat die Tora (Die eerste 5 boeke van Moses)  hulle beveel het om te onderhou (Lev. 23; Num.28; Deut. 16).

Joodse Feeste:

1.Sabbat : Die sewedagsiklus in die daaglikse lewenstyl was van die antieke wêreld af  ʼn gebruik wat ook buite Israel gevolg is. Die Joodse Sabbat was egter ʼn bevel van die Tora. Hierdie opdrag was so streng dat oortreders selfs met die dood gestraf is.
Die Sabbat was die sewende dag en op hierdie dag was werk verbode en die daaglikse offers verdubbel. Hierdie viering het veral verband gehou  met die voltooiing van God se skeppingswerk (Eks. 20:11), die verlossing uit Egipte (Deut. 5:15) en die mens se behoefte aan rus en verkwikking (Eks 23:12). Ná die ballingskap is die reëls in verband met die Sabbat streng toegepas (Neh. 13:15-22), en die nakoming daarvan het een van die uitstaande kenmerke van die Judaïsme geword. Die streng beskouing van die Sabbat het aanleiding gegee tot baie ander wette rondom die Sabbat. Daar word tot 39 hoofsoorte werksaamhede op die Sabbat verbied. Die “Sjabbat” was  nie net ʼn weeklikse feesdag nie, maar al die heilige feeste moes op dieselfde manier as die “Sjabbat” ingerig word.

2. Paasfees (Pasga)- Pesach  (Eks 12:1-20; 23:15). Hierdie fees is gevier om die uittog uit Egipte te herdenk (kyk Eks 11-12). Dit het op die 14de dag van die eerste maand begin en ’n week geduur. Die Hebreeuse woord “Pesach” beteken “verbygaan” en dit verwys na die doodsengel wat die huis met die bloed van die lam oorgeslaan het. Deut. 16:1-8 gee voorskrifte hoe die Paasfees gevier moet word.

3. Fees van die ongesuurde brood (Lev. 24:6; Deut. 16:9-12) Hierdie fees het op die 15de dag van die 1ste maand begin. Dit is gewoonlik saam met Paasfees gevier. Die fees het hulle herinner aan die haastigheid om uit Egipte te trek  toe die deeg nie nog eers kon rys voordat dit gebak is nie (Eks 12:11). Hulle moes na Paasfees vir 7 dae ongesuurde brood eet. Suurdeeg verteenwoordig die sonde – die afwesigheid daarvan dui op reiniging.

4. Sjavuot: Fees van eerstelinge /of die fees van die weke (oesfees) (Pinkster/pentecost) (Num. 28:26; Eks 23:16; Lev. 23:15-21). Dit was ʼn eendaagse fees  wat in die middel van die koringoes en aan die einde van die garsoes as ʼn dankseggingsfees gehou is. Die fees moes Israel herinner dat Israel in Egipte ʼn slaaf was  vandaar die naam “Fees van die weke”. Die fees — later bekend as Pinkster (Die Griekse vertaling van 50 is Pentecost)— is 50 dae na die begin van die Paasfees gevier. Dit was in wese ’n landboufees waar die eerstelinge van die oes aan God gewy is -eerstelinge van oeste en eerstelinge van diere.

5.  Sukkot: Die fees van die insameling (Loofhuttefees)(Eks 23:16; Lev. 23:33-43). Die Sukkot is ‘n herfsfees aan die einde van die insameling van die vrugteoes. Die volk het sewe dae lank in hutte wat van takke gemaak is, gewoon — uit dank vir die oes, maar ook as ’n herinnering aan die dae toe hulle in die woestyn in tente gewoon het (Lev. 23:43).

6. Jaarlikse versoening (Joom Kippoer) (Lev. 16). Hierdie is die hoogtepunt van die Joodse jaar. Op die tiende dag van die sewende maand van elke jaar was daar ’n spesiale seremonie van belydenis en versoening vir sonde. Dit is na aanleiding van die sonde wat op die sondebok gelaai word en in die woestyn ingestuur word . Op hierdie dag bring die priester vir die volk offers en doen boete vir hulle sondes. Hierdie was ʼn heilige dag wanneer die Jode  niks mag doen nie! Vandag nog is dit die groot versoendag waar jy jaarliks moet boete doen vir jou sondes.

7. Sabbatsjaar. Volgens wet het die grond elke sewende jaar braak gelê (Lev. 25:1-7), en elke vyftigste jaar was ’n hersteljaar (Lev. 25:1-7), wanneer eiendom onder verband aan die eienaars teruggegee is en Hebreeuse slawe vrygelaat is.
Daar was waarskynlik baie plaaslike feeste , maar al die mans moes die drie groot nasionale feesvierings bywoon nl. : Paasfees; Fees van weke /oesfees/ en Loofhuttefees.
Al hierdie feeste is beskou as “heilige” geleenthede waarop die gewone werk gestaak is. Daar was ook ander feesvierings (wat almal op die een of ander manier verband hou met die getal sewe).
Ander feeste  was onder andere:

8.  Die Purimfees (Fees van die Lote)(Ester 9) om die redding van die Jode uit die hand van Haman te gedenk. Soms gaan dit gepaard met optogte .
9. Die fees van die tempelwyding (Hanukha) Fees van Ligte (Joh. 10:22) wat die reiniging van die tempel na die ontheiliging daarvan deur Antiogos Epifanes in 168 Ac gedenk . Die Makkabeërs het die Siriërs uitgedryf. Hierdie gebeurtenis het plaasgevind in die tyd tussen die Ou Testament en die Nuwe Testament. In Joh. 10 word daarvan gemeld. Hierdie is egter nie ʼn Joodse fees wat deur die Tora gebied word nie. Tydens hierdie fees word elke dag ʼn kers opgesteek.

10. Nuwemaan. (Begin van elke maand). Die Nuwemaansfees  word dikwels saam met die Sabbat genoem (bv. Jes. 1:13). Spesiale offerandes (Num. 28:11-15), is besondere kenmerke van die fees van die nuwemaan. Daar was in die vroeë tyd ook spesiale maaltye en gesinsofferandes (1 Sam 20:5, 24), en soms is profete geraadpleeg (2 Kon 4:23).

11. Rosh Hashhana: Joodse nuwe jaar – Judgement / Dag van oordeel

Indien fyn gesoek word sal jy nog feeste wat mense op verskillende tye gevier het raaksien, maar die belangrikste feeste is reeds genoem.

2. Is daar ʼn onderskeid tussen die Joodse geloof en Christelike geloof?

In die nuwe Testament verander die wêreldgeskiedenis radikaal. Die Ou Testament voorspel dat die Messias sou kom. As die Messias egter kom (Jesus) verwerp die Jode hom omdat Hy nie aan hulle verwagting voldoen nie. Jesus word nou die verlosser (Messias) vir enigiemand wat in Hom glo en sy liefdesaanbod aanvaar(Joh. 1:12; Joh. 3:16). Christene kom nou nie meer slegs uit die Joodse tradisie nie maar daar is  nou gelowiges uit alle nasies, tale en kulture wat Christus begin volg. Daar is nou ʼn duidelike onderskeid tussen Jode en Christene. Die Jode (godsdienstig staan hulle bekend as die Judaïsme)  glo dat die Messias nog moet kom, terwyl Christene glo dat Jesus Christus die Messias is.
Dit is belangrik om daarop te let dat Joodse tradisies nie Christelike tradisies is nie. Dit bly Joodse tradisies uit die Joodse geloof – sonder Jesus Christus. Al respekteer Jesus die Joodse tradisie, beteken dit nie dat Christene en Jode dieselfde glo nie. Jesus word  in die Joodse tradisie groot en daar is sterk aanduidings dat Jesus baie goed opgelei was in die tradisie van die Rabbi en op grond daarvan die feeste respekteer. (Luk 2:41-51; Joh. 2:13; Joh 5:1; 7:2 en 10; 12:1-8.).

3. Hoe moet Christene dink oor Joodse gebruike en feeste?

In die Nuwe testament is aanduidings dat sommige van die eerste Christene wel voortgegaan het om sekere feeste te hou (Hand 3:1), maar nooit word dit van hulle verwag nie. Paulus het self sekere Joodse gebruike respekteer (Hand 21)  (want hy was ʼn Jood en het so grootgeword), maar hy gee daaraan nuwe inhoud en demonstreer sy nuwe vryheid. Nooit vra hy dit egter van Heidense Christene (soos die meeste van ons) om dit te vier nie. Paulus is eerder bekommerd dat sekere Joodse Christene so verknog is aan die Joodse feeste dat hy hulle in Gal 4 daaroor vermaan (Gal 4:1-7) Hy moedig hulle eerder aan om die vryheid waarvoor Christus duur betaal het, te vier. In Gal 4:8-11 is hy bekommerd oor nuwe Christene,  dat sy werk dalk tevergeefs kon wees as hulle aanmekaar terugval na die besondere  tradisionele feesgeleenthede. In Gal. 2:12 stel hy dit dat indien ons gered kan word deur die wet te onderhou , sou dit beteken dat Christus verniet gesterf het.  Die Griekse en ander Christene het gee behoefte gehad om die Joodse gebruike aan te neem nie. Hulle het dit nie geken nie.
In die Nuwe Testament is dit egter duidelik dat Christene hulle deur niks of niemand moet laat bind nie . Allermins deur feeste  en gebruike. Die duidelikste gedeelte hieroor is  in Kol. 2:16, 17  “ Daarom moet julle nie dat iemand vir julle voorskrywe wat julle moet eet en drink nie, of dat julle die jaarlikse feeste of die nuwemaansfees of die sabbatdag moet vier nie. Dit is alles maar net die skaduwee van wat sou kom: die werklikheid is Christus.”

Volgelinge van Christus het  dus die vryheid in Christus om wette of feeste te onderhou of om wette nie te onderhou nie. Dit is ons keuse – elkeen kan vir homself besluit!!! Dit bepaal nie jou verhouding met die Here nie. Dit bepaal selfs nie of jy toegewyd is of nie – Die enigste kriteria wat Paulus noem vir ʼn geheiligde lewe is: Ons moet ons lewe deur die Gees laat beheers (Gal. 5:13-18). Liefde tot God en liefde tot ons naaste is en bly die toetssteen van ons geheiligde lewe. Die belangrikste saak vir enige volgeling van Christus is Jesus. Alles moet om Christus draai. Hy het al die Joodse feeste kom vervul . Dit is opmerklik hoe baie van die heilsgebeure in die tye van die Joodse feeste gebeur het. Jesus het egter ʼn nuwe bedeling ingewy waardeur jy nie salig kan word deur wette en feeste nie , maar alles deur die geloof in Jesus Christus, die opgestane Heer! Ek dink dit is belangrik om die Joodse feeste te verstaan om sodoende Jesus en sy optrede te verstaan, maar ons is volgelinge van Jesus en nie van Joodse gebruike nie.

Die Nuwe Testament is duidelik dat Jesus Christus ʼn nuwe era ingelei het. (2 Kor. 5:17) “Iemand wat aan Christus behoort is ʼn nuwe mens . Die oue is verby, die nuwe het gekom”.
Verder Paulus vertel ook in 1 Kor. 7:17-20 waarom die nie meer nodig is om jou te besny nie en dat heidense gelowiges in die omstandighede moet bly wat die Here vir hom gegee het. Hulle hoef nie van kultuur te verander nie. Paulus verwag nie van heidene om nou Joodse gebruike aan te neem nie. Hulle hoef nie die Mosaïese wette na te kom as nuwe gelowiges nie,  want hulle kom uit die heidendom.

Moet Christene die Joodse feeste vier? Nee, maar hulle kan dit vier, indien hulle daaraan Christelike inhoud gee. Daar is egter  geen reël wat dit gebied of verbied nie. Paulus is egter bekommerd dat dit kan veroorsaak dat Jode weer terugval in ou gewoontes. Baie Messiaanse Jode doen dit vandag nog. Dit was egter feeste vir die Jode en nie vir die Christene nie. Christene uit die heidendom  het nie eers die feeste geken nie en het geen erg daaraan gehad nie. Dit was net vir Joodse Christene, wat in die minderheid was belangrik. Die vroeë kerk was nogal ernstig daaroor dat dit juis nie gevier moet word nie (daaroor volgende keer meer).
Al die Joodse gewoontes was maar aanduidings dat Christus sou kom.  Kol 2:17 “Dit is alles maar net die skaduwee van wat sou kom: die werklikheid is Christus.”
Vir Christene is die beginsel dat die radikale liefde van Christus elke dag ons rigsnoer moet wees. Geen wet of fees of ritueel kan dit vervang nie ( Mat. 5-7).

Quintus Heine